پرویز کلانتری

پرویز کلانتری (۱۳۱۰–۱۳۹۵) از برجسته‌ترین نقاشان، طراحان گرافیک، تصویرگران و نویسندگان معاصر ایران بود که با خلق زبانی تصویری مبتنی بر فرهنگ، معماری و زیست‌بوم ایران، جایگاهی ممتاز در تاریخ هنر نوگرای کشور به دست آورد. او در زنجان متولد شد و از کودکی به همراه خانواده در تهران زندگی کرد. در سال ۱۳۳۰ وارد دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران شد و در سال ۱۳۳۸ در رشته نقاشی فارغ‌التحصیل شد. هم‌زمان با تحصیل، فعالیت حرفه‌ای خود را در زمینه طراحی گرافیک آغاز کرد و سپس با مؤسسه انتشارات فرانکلین همکاری گسترده‌ای در تصویرگری کتاب‌های درسی و کودک داشت. آثار او در این حوزه از نخستین نمونه‌های تصویرگری مدرن کتاب کودک در ایران به شمار می‌رود و نقش مؤثری در تحول گرافیک و تصویرگری معاصر ایران ایفا کرد.

کلانتری در سال ۱۳۴۱ از بنیان‌گذاران شورای کتاب کودک بود و از سال ۱۳۴۷ همکاری خود را با کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان آغاز کرد. او در مقام مدیر مرکز هنرهای تجسمی و سپس مدیر آموزش هنر این نهاد، سهمی مهم در گسترش آموزش هنر و پرورش خلاقیت کودکان و نوجوانان داشت و تأثیر عمیقی بر نسل‌های بعدی هنرمندان و تصویرگران ایران بر جای گذاشت.

مهم‌ترین ویژگی آثار پرویز کلانتری، توجه به هویت فرهنگی و جغرافیایی ایران است. او با الهام از معماری خشتی، دیوارهای کاهگلی، روستاها، کویر، زندگی عشایری و چشم‌اندازهای بومی، جهانی شاعرانه و سرشار از خاطره خلق کرد. از دهه ۱۳۴۰ به بعد، با استفاده از کاهگل و خاک بر سطح بوم، شیوه‌ای نوآورانه در نقاشی معاصر ایران پدید آورد که به امضای هنری او تبدیل شد. در آثارش، ماده و موضوع در پیوندی عمیق قرار می‌گیرند؛ به گونه‌ای که خاک و کاهگل نه‌تنها مصالح اثر، بلکه بخشی از مفهوم آن هستند و حس تعلق به سرزمین، حافظه جمعی و فرهنگ ایرانی را بازنمایی می‌کنند.

پرویز کلانتری طی بیش از شش دهه فعالیت هنری، آثار خود را در نمایشگاه‌های متعدد انفرادی و گروهی در ایران و خارج از کشور به نمایش گذاشت و در کنار نقاشی، در حوزه نویسندگی نیز فعال بود. خاطرات، جستارها و داستان‌های او، تصویری ارزشمند از فضای فرهنگی و هنری ایران در سده اخیر ارائه می‌کنند. آثار وی در مجموعه‌های معتبر هنری، از جمله گنجینه موزه هنرهای معاصر تهران، نگهداری می‌شود و همچنان از مهم‌ترین نمونه‌های هنر مدرن ایران به شمار می‌آید. پرویز کلانتری در سال ۱۳۹۵ در تهران درگذشت و میراث هنری او، با تأکید بر پیوند میان هنر مدرن و هویت بومی، همچنان الهام‌بخش پژوهشگران، هنرمندان و مخاطبان هنر معاصر ایران است.

شاخصه هنرمندان

آثار هنرمند

  1. پرویز کلانتری

  2. زن و اسب- ناصر اویسی