حسین کاظمی (۱۳۰۳ – ۱۳۷۵)
حسین کاظمی، نقاش پیشرو و از بنیانگذاران هنر انتزاعی در ایران، در سال ۱۳۰۳ خورشیدی در تهران زاده شد. او مسیر هنری خود را از چهرهنگاری طبیعتگرایانه آغاز کرد و با گذر از تجربههای مدرن، به یکی از تأثیرگذارترین چهرههای هنر معاصر ایران بدل گشت.
کاظمی نقاشی را در هنرستان کمالالملک و سپس دانشکدهٔ هنرهای زیبای دانشگاه تهران آموخت و در سال ۱۳۲۴ فارغالتحصیل شد. او در ادامه، در زمرهٔ نخستین هنرمندان ایرانی قرار گرفت که پس از جنگ جهانی دوم برای تکمیل تحصیلات خود راهی پاریس شد و در مدرسهٔ عالی هنرهای زیبا به کسب تجربه پرداخت. این دوره، نقطهٔ عطفی در گرایش او به هنر مدرن و انتزاع بود.
پس از بازگشت به ایران، کاظمی فعالیت هنری خود را با نمایشگاههایی در تالار رضا عباسی پی گرفت و از بنیانگذاران تالار آپادانا بهشمار میرود. او در عرصهٔ آموزش نیز نقشی ماندگار داشت و مدیریت هنرستان هنرهای زیبای پسران و ریاست دانشکدهٔ هنرهای تزئینی دانشگاه تهران را بر عهده گرفت. کاظمی در نخستین و دومین دوسالانهٔ تهران موفق به دریافت مدال طلا شد و جایگاه خود را بهعنوان یکی از پیشگامان هنر نوین ایران تثبیت کرد.
سیر تحول سبک کاظمی به روشنی نشاندهندهٔ جستوجوی همیشگی او برای رسیدن به زبانی شخصی و عمیق است. او از طبیعتگرایی اولیه به سوی انتزاع محض حرکت کرد و در دورهٔ بلوغ هنری خود، به خلق مجموعهٔ مشهور «سنگ و گل» پرداخت. این مجموعه که تا پایان عمر او ادامه یافت، ریشه در اندیشهٔ دوگانهانگاری آیین کهن میترائیسم دارد؛ کاظمی در این آثار به دنبال اتحاد دو اصل زمینی و آسمانی بود و خود دراینباره گفته است: «یک اصل زمینی وجود دارد و یک اصل آسمانی؛ و گیاه با ریشهدواندن در خاک و رویش به سوی آسمان، با هر دو اصل مواجه میشود، آنها را متحد میکند و تضادهایشان را یکی میسازد.»
حسین کاظمی سرانجام در سال ۱۳۷۵ خورشیدی در پاریس درگذشت، اما میراث او بهعنوان یکی از ارکان هنر مدرن ایران، همواره در مجموعههای معتبر داخلی و خارجی زنده و ماندگار است.