
- الکساندر کالدر
- گلابی خاردار
- فولادی
- ارتفاع: 3 متر
این مجسمه با عنوان Prickly Pear (گلابی خاردار) از آثار الکساندر کالدرهنرمند آمریکایی (Alexander Calder) نمونهای شاخص از مجسمههای ایستای او، موسوم به «استابیل»، است؛ آثاری که برخلاف موبایلهای متحرک کالدر، بر تعادل، ایستایی و رابطهی مستقیم حجم با فضا تأکید دارند. فرم اثر از صفحات فلزیِ برشخورده و مونتاژشده شکل گرفته که با انحناها، زوائد بیرونزده و بریدگیهای آزاد، کیفیتی همزمان ارگانیک و سازهای پیدا میکنند. این صفحات نه تودهای بسته میسازند و نه صرفا خطی در فضا هستند، بلکه با ایجاد فضاهای منفی، محیط پیرامون را به بخشی فعال از مجسمه تبدیل میکنند. عنوان Prickly Pear به بازنمایی مستقیم گیاه اشاره ندارد، بلکه به منطق فرمی و حسی اثر ارجاع میدهد: لبههای تیز، بازوهای گسترشیابنده و ساختار نامنظم مجسمه، تداعیگر سرزندگی، مقاومت و رشد در شرایط سختاند؛ ویژگیهایی که در خودِ گیاه نیز دیده میشود. حرکت در این اثر واقعی نیست، بلکه بصری و ادراکی است؛ چشم بیننده در امتداد منحنیها، تیغهها و شکافها گردش میکند و نوعی ریتم درونی را تجربه میکند. استفاده از فلز صنعتی در کنار فرمهایی آزاد و غیرهندسی، از ویژگیهای بنیادین زبان کالدر است؛ زبانی که در آن، سنگینی ماده با سبکی بصری متعادل میشود. قرارگیری این مجسمه در فضای باز باغ مجسمهی موزه ی هنرهای معاصر تهران اهمیت ویژهای دارد، زیرا نور، سایه و حرکت مخاطب پیرامون اثر، خوانش آن را پیوسته دگرگون میکند و مجسمه را از یک شیء صرف به تجربهای فضایی و زنده بدل میسازد.