- ماکس ارنست
- نقش جُدی
- برنز
- 1964
- 242 سانتی متر
- نسخه 4 از 5
این مجسمه اثر ماکس ارنست هنرمند آلمانی ( Max Ernst) با عنوان Capricorn (جدی) ساختهی ۱۹۶۴، نمونهای شاخص از انتقال زبان سوررئالیستی او از نقاشی به مجسمهسازی است. اثر از پیکرههایی هیبریدی تشکیل شده که میان انسان، حیوان و موجودات اسطورهای در نوساناند و بیش از آنکه روایتی خطی ارائه دهند، جهانی نمادین و برآمده از ناخودآگاه میسازند. پیکرهی نشستهی مرکزی با سرِ بزگونه، اغلب بهعنوان تجسم اقتدار کهن، فرمانروایی یا «پدرِ اسطورهای» خوانده میشود؛ حضوری شاهگونه که نه انسانی است و نه حیوانی، بلکه در مرز میان این دو قرار دارد. در کنار او، پیکرهای با کیفیت نرمتر و درونگراتر دیده میشود که معمولا بهعنوان عنصر زنانه تفسیر میگردد، نه بهمثابه زنی فردی یا مادری واقعگرایانه، بلکه بهعنوان نماد زمین، زایندگی و نیروی پذیرندهی ناخودآگاه. کودک نیز نه یک فرزند واقعی، بلکه نشانهای از تولد دوباره، تداوم و چرخهی بیپایان حیات و قدرت است. این سهگانه، «خانواده» به معنای انسانی نمیسازد، بلکه ساختاری اسطورهای و روانی را شکل میدهد که در آن، زایش همزمان میتواند خلاقانه و تهدیدآمیز باشد. زمختی آگاهانهی فرمها، تناسبات ناهنجار و بافت تیره و خشن برنز، کیفیتی توتموار و باستانی به اثر میبخشند؛ گویی با یادگاری از آیینی فراموششده روبهرو هستیم. قرارگیری این مجسمه در فضای باز باغ مجسمهی موزه هنرهای معاصر تهران پیوند آن با طبیعت را تشدید میکند و خوانش اسطورهای و بدوی اثر را تقویت میسازد؛ بهگونهای که «جدی» نه یک شیء تزئینی، بلکه موجودی رازآلود با حضوری آیینی و ماندگار در منظر عمومی تجربه میشود.