مسعود عربشاهی

مسعود عربشاهی (۱۳۱۴–۱۳۹۸) نقاش و مجسمه‌ساز و از هنرمندان هنر معاصر ایران بود. در آثار او، عناصر هنر انتزاعی مدرن با هندسه سطح و خط و برخی ویژگی‌های بصری معماری و هنر سنتی ایران درهم می‌آمیزند. آثار عربشاهی از منظر تلفیق رویکردهای مدرن و عناصر سنتی، در ارتباط با جریان سقاخانه بررسی شده‌اند؛ هرچند ارجاعات مستقیم به مضامین و عناصر سنتی در آثار او کمتر دیده می‌شود.

مسعود عربشاهی در تهران متولد شد. او در نوجوانی هنر را نزد محمود اولیا آموخت و سپس در هنرستان هنرهای زیبا زیر نظر شکوه ریاضی به تحصیل پرداخت. عربشاهی از سال‌های جوانی به هنر ایران باستان علاقه‌مند بود و با مطالعه و پژوهش درباره اشیا، اسطوره‌ها و نقوش باستانی در موزه‌ها، زمینه‌ای برای شکل‌گیری بخشی از رویکرد هنری خود فراهم کرد. او در دهه ۱۳۴۰ در بی‌ینال‌های پاریس و تهران و نمایشگاه‌های گروهی متعددی شرکت کرد. عربشاهی سپس در دانشکده هنرهای تزئینی تهران تحصیل کرد و از استادانی چون کریم امامی و حسین کاظمی بهره برد. او در سال ۱۳۴۷ مدرک کارشناسی‌ارشد خود را در رشته معماری دریافت کرد.

در دهه ۱۳۵۰، عربشاهی همراه با هنرمندانی چون فرامرز پیلارام، مارکو گریگوریان، غلام‌حسین نامی، مرتضی ممیز، سیراک ملکنیان و عبدالرضا دریابیگی در شکل‌گیری گروه آزاد نقاشان و مجسمه‌سازان مشارکت داشت. اعضای این گروه آثار خود را در رویدادهای هنری مختلف، از جمله آرت‌بازل سوئیس و نمایشگاه بین‌المللی واش آرت، به نمایش گذاشتند. عربشاهی در سال ۱۳۵۲ جوایزی از جمله جایزه نمایشگاه بین‌المللی موناکو و جایزه جشنواره روز مادر دریافت کرد.

تحصیل در معماری و مطالعات گسترده عربشاهی درباره هنر و فرهنگ ایران باستان، در شکل‌گیری زبان بصری آثار او نقش داشت. ارجاعات او به سنت در قالب ساختار، رنگ، بافت، خط و سطوح انتزاعی آثار نمود پیدا می‌کند. در نقاشی‌ها و نقش‌برجسته‌های او، بازخوانی کهن‌الگوها و اسطوره‌ها، عناصر و نمادهای فرهنگی و نیز یادآوری ساختار و پلان‌بندی بناهای تاریخی دیده می‌شود. عربشاهی از هنر هخامنشی و آشوری و همچنین کنده‌کاری‌ها و کتیبه‌های بابلی الهام گرفته است. ترکیب نقوش دوبعدی و سه‌بعدی نیز از ویژگی‌های آثار اوست که با مطالعاتش درباره هنر باستان ارتباط دارد. این پیوند میان عناصر سنتی و رویکرد انتزاعی مدرن، یکی از وجوهی است که آثار عربشاهی را در ارتباط با جریان سقاخانه قرار داده است.

عربشاهی در سال ۱۳۶۱ به فرانسه و سپس به آمریکا مهاجرت کرد و فعالیت هنری خود را در آنجا ادامه داد. از آثار او در خارج از ایران می‌توان به نقش‌برجسته اجراشده در ساختمان هالیوود در لس‌آنجلس اشاره کرد. او در سال ۱۳۷۱ به ایران بازگشت و پس از آن، آثاری در مقیاس‌های بزرگ در فضاهای معماری و شهری اجرا کرد؛ از جمله نقش‌برجسته اتوبان مدرس تهران در سال ۱۳۷۴، پروژه سالن کنفرانس آزمایشگاه مکانیک خاک، نقش‌برجسته سردر سالن اجلاس سران اسلامی در تهران و پروژه اجرایی ساختمان کانون وکلا.

پس از بازگشت به ایران، آثار مسعود عربشاهی در نمایشگاه‌های انفرادی و گروهی متعددی در گالری‌های سیحون، گلستان و ایرانشهر و نیز موزه هنرهای معاصر تهران به نمایش درآمد. از دیگر نمایشگاه‌هایی که آثار او در آن‌ها ارائه شد می‌توان به نمایش گروهی «سقاخانه» در گالری میم دبی، «بازماندگان هویت تهران» در هفته تیرآرت ۱۳۹۷ و نمایش «۱۰، ۲۰، ۳۰» در گالری طراحان آزاد تهران در سال ۱۳۹۸ اشاره کرد.

مسعود عربشاهی در سال ۱۳۹۸ در تهران درگذشت.

آثار هنرمند

  1. بدون عنوان-مسعود عربشاهی

  2. بدون عنوان-مسعود عربشاهی

  3. کمپوزسیون۳-مسعود عربشاهی