۱۸ بهمن ۱۴۰۱ تا ۲۰ فروردین ۱۴۰۲
نمایشگاه «تهران ۵۷ به روایت عکسهای قربان خلیلی» روز سهشنبه ۱۸ بهمنماه ساعت ۱۳:۳۰ در موزهی هنرهای معاصر تهران افتتاح میشود.
این رویداد، نسخهی دوم پروژهی «آینه در آینه ۱» (۱۴۰۰) است و مجموعهای از عکسهای قربان خلیلی از رویدادهای تهران در سال ۱۳۵۷ را به نمایش میگذارد.
حضور برای علاقهمندان آزاد است.
دربارهٔ هنرمند:
قربان خلیلی در سال ۱۳۲۶ در محله خانیآباد قدیم به دنیا آمد. برای کسب درآمد، از ۱۴سالگی تحصیلات را رها کرد و به دلیل علاقمندی به عکاسی در یک آتلیه عکاسی مشغول شد. در همین دوران که از اساتید خود شناخت انواع دوربین، ظهور نگاتیو، چاپ عکس و… را میآموخت، واقعه ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ در تهران اتفاق افتاد. او که در شروع آموختن بود، از این واقعه فقط عکسهای شخصی گرفت و از آن عکسها نیز چند فریم بیشتر برای امروز ما باقی نمانده است. مرحوم خلیلی شاخههای مختلفی از عکاسی را تجربهاندوزی کرد، ولی در پایان بهواسطه روحیهاش همه شاخهها را رها کرده و عکاس مطبوعاتی شد. تمرکز او بر عکاسی مطبوعاتی مصادف با مرگ جهانپهلوان تختی و عکاسی از اولین لحظات خبر فوت ایشان در هتل آتلانتیک و واکنشهای مردم تهران و ایران است. آن عکسها توسط ساواک ضبط شد و فقط چند فریم از تشییع پیکر اسطوره کشتی ایران در آرشیو شخصی قربان خلیلی قابل رؤیت است.
عکاسی خبری و مطبوعاتی قبل از شروع نهضت انقلاب اسلامی، عمدتاً محدود به خبرگزاری و روزنامههای دولتی و رسمی بود که بیشتر جلسات ملاقات و سخنرانیهای مقامات را پوشش میداد و کمتر عکاسی یافت میشد که واقعیت و رویدادهای جامعه را دنبال کرده و با تمام محدودیتها، آثار شگرف و اثرگذاری بر ذهن جمعی مردم ایران تولید کند. با شروع جریان پانزدهساله نهضت انقلاب اسلامی، تحولاتی در برخی روزنامهها شکل گرفت و قربان خلیلی که دیگر عکاسی آزاد بود، به هر سوژه قابلتوجهی سرکشی میکرد و به نشریات و روزنامهها عکس میداد.
او از شهریور ۱۳۵۷ تا فروردین ۱۳۵۸ در بسیاری از اتفاقات مهم شرکت داشته و با تمام محدودیتهای فنی و امنیتی توانست ۱۲۴۱ فریم عکس از مهمترین واقعه تاریخ معاصر این سرزمین ثبت کند. از شاخصترین آثار او در این ایام، عکسی است که گروه سردبیری روزنامه کیهان در چاپ دوم روز ۱۰ بهمن ۱۳۵۷ با تیتر «نزن سرباز…» آن را در صفحه اول خود به انتشار رساند و موجی از احساسات مردمی را با انقلاب همراه کرد. قربان خلیلی پس از سالها فعالیت حرفهای و بعد از پیروزی انقلاب اسلامی، دچار بیماری کلیوی شد و پس از ۱۵ سال دیالیز مداوم و تحمل عوارض مختلف بیماری، در آبان ۱۳۷۷ چشم بر این جهان بست.
از مهمترین رویدادهای فرهنگی انجامشده برای آثار زندهیاد قربان خلیلی:
- نمایشگاه «عکس انقلاب» از نگاه قربان خلیلی در خانه عکاسان ایران، حوزه هنری، دی ۱۳۸۲.
- چاپ کتاب عکس «تپش سبز» با ۴۵ قطعه عکس در خانه عکاسان ایران، بهمن ۱۳۸۳.
- تقدیر انجمن عکاسان مطبوعات ایران در سیامین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی، بهمن ۱۳۸۷.
- خرید آثار مربوط به انقلاب اسلامی توسط بنیاد رودکی، ۱۳۸۷.
- نمایشگاه «تهران ۵۷ به روایت عکسهای قربان خلیلی»، موزه هنرهای معاصر تهران، بهمن ۱۴۰۱.
